Öğrencilerimizin okulla ilgili, aile yaşantısıyla ilgili ve duygusal olarak var olan sorunlarını tespit etmek amacıyla hazırlanmış bir anket.

Bu yyl "zor" ö?rencilerin bile derslere odaklanmasyny sa?layabilmek için olumlu davrany? yönetimini kullanyn.

Her ö?retmen gibi ben de bir synyfy idare etmenin ne kadar önemli bir i? oldu?unu biliyorum. Kendi çaly?ma yerim olan Avustralya"da ve dünyanyn görev yapty?ym çe?itli yerlerinde farkly yetene?e, geçmi?e ve mizaca sahip 25 ya da daha fazla ö?renciyi alyp birlikte çaly?an, haklara saygy duyan bir grup olu?turmanyn ne kadar zahmetli bir i? oldu?unu tekrar tekrar gördüm. Belirli türlerdeki ö?renci davrany?lary (her synyfta görülmesine kar?yn yine de can sykycy olan) bu i?i ba?arylmasy daha zor hale getirir. Buna ra?men synyftaki en zor ki?iliklerin bile haklary ve sorumluluklary dengeleyen olumlu disiplin yöntemlerine olumlu kar?ylyk verdi?ini ke?fettim.

Bu yazyda a?a?ydaki ki?ilik türleri için i?e yarayan stratejileri bulacaksynyz:

1. Gevezeler

2. Yapy?kanlar

3. Boykotçular

4. Tarty?macylar

5. Somurtkanlar

1. GEVEZELER

Gözlemci oldu?um bir synyfta ö?retmen grup etkinliklerinden önce bir noktayy açyklyyor; tam bu anda bir ö?renci di?erine dönüp fysyldamaya ba?lyyor.

Ö?retmen: "Lisa ve Emma, Dersi anlatmaya çaly?yyorum!"

Lisa: "Ama ben konu?muyordum!"

Ö?retmen: "Lisa, seni Emma ile konu?urken gördüm. Ben ders anlatyrken konu?ma. Dikkatini buraya ver."

Lisa: "Hocam yapmayyn. Emma sadece bana çaly?mayla ilgili bir soru sordu!"

Ö?retmen: "Beni dinle— Kimin ne söyledi?i beni ilgilendirmez.

(Ö?retmen do?al olarak sinirlenmi?tir; özellikle Lisa"nyn ses tonundan ve el kol hareketlerinden dolayy.)

Lisa: "Ama, Emma "

Ö?retmen: "Lisa!" Bu yüksek ses tonunu ?öyle bir ifade izler: "Bir kelime daha söylersen..." ya da azarlayycy bir tonda "... byktym usandym". Her iki durumda da zarar verici bir yan vardyr.

YZLENECEK STRATEJYLER

• Olumlu bir yönlendirmede ya da anymsatmada bulunun ve ardyndan te?ekkür edin.

Ystemedi?iniz davrany?a de?il istedi?inize odaklanyn; Örne?in "Kary?ma" demek yerine "Teker Teker" ya da "Görgü kurallarymyzy hatyrlayalym" gibi. Yönlendirmeleri kysa tutun; sorun üzerinde çok fazla durmaktan kaçynyn. Buna ek olarak, davrany? hedefimize daha uygun bir mesaj verdi?inden dolayy düzeltme yaparken bile "lütfen"e ek olarak kimi zaman "te?ekkürler" sözcü?ünü kullanmanyn daha etkili oldu?unu gördüm.

• Ses tonunuzu ve beden dilinizi seçin.

Ö?renciler tarafyndan nasyl duyuldu?umuz büyük ölçüde bizim sözsüz davrany? biçimlerimize ba?lydyr. "Sessiz adymlarla lütfen,. Te?ekkürler" ifadesini alaycy bir ses tonuyla ve parma?ynyzy ö?rencilere do?ru sallayarak söyleme olumlu sözcüklerin hepsini bir çyrpyda yok eder. Ses tonunuzu, baky?ynyzy, ö?renciye yakynly?ynyzy ve beden dilinizi sürekli kontrol altynda tutun.

• Stratejik aralar vermeyi deneyin.

Ö?retmenler dikkati çekmek ya da korumak istediklerinde duraklamalaryn bilinçli kullanymy yardymcy olabilir. Gerekli talimaty vermeden önce kullanylan bir ara ö?rencilerin size bakmasyny, sizi dinlemesini ve hemen ardyndan yanyt vermesini sa?layabilir. Ö?retmen odanyn di?er kö?esinde konu?an iki ö?renciye seslendi?inde "Lisa, Emma ne yapyyorsunuz?" büyük olasylykla onlar yalnyzca kendi adlarynyn söylendi?ini duyacaklar, sorunun ne oldu?unu anlamayacaklardyr bile. Önce ö?rencilerin adlaryyla (daha otoriter bir tonda) ba?layyp bir ara verdikten sonra yönlendirmeyle devam etmek daha iyi fikirdir.

• Nasyl yönlendirece?inizi bilerek dikkati asyl konunun üzerinde tutun.

Konu?an ö?rencilerden önlerine dönüp konu?tu?unuz sürece dinlemelerini isteyerek dikkatimizi birincil davrany? sorununa (bizim ö?retme ve di?erlerinin ö?renme haklaryny öncelikle etkileyen davrany? biçimi) vermi? oluruz. Ö?renciler tarty?yr ya da surat asarlarsa bu davrany? syrasy gelmeden konu?ma sorununa yönelik olmaz. Yeniden yönlendirme, ikincil konulara dikkatimizi vermek yerine kurallara, haklara veya verilen talimatlara odaklanma ?eklidir. Ö?rencilerin görü?lerine bir parça katylyp (ö?rencilerin duygularyna de?er verip) sonra çabucak asyl konuya dönerek bunu yapabilirsiniz.

UYGULAMALI STRATEJYLER

Ö?retmen ödevi açyrkarken Lisa ve Emma özel olarak konu?up di?erlerini rahatsyz ediyorlar. Ö?retmen konu?mayy keser. Kimi zaman bilinçli olarak yapylan bir duraklamanyn tek ba?yna ö?rencilerin dikkatini çekmeye yetti?inin farkyndadyr — ama bu sefer i?e yaramaz. Bu yüzden o kyzlardan önlerine dönüp dinlemelerini ister: "Emma . . ., Lisa . . ., lütfen önünüze dönüp dinleyin, te?ekkürler." Lisa darylmy? bir ?ekilde "ama biz sadece ödev hakkynda konu?uyorduk" der. Bu noktada ö?retmen söylenen ?eyin do?ru olup olmady?yyla ilgilenmez. Konuyu ba?ka bir yöne çevirir:

"Ders hakkynda konu?uyor olabilirsiniz ama önünüze dönüp dinlemenizi istiyorum, te?ekkürler. Bu anlattyklarymyzy bilmeniz gerekiyor." Lisa"nyn kyrgynly?y ya da küslü?ü sürerken (ama sesini çykarmadan) ö?retmen dikkatinizi synyfyn geri kalanyna verir ve konu?masyna kaldy?y yerden devam eder.

2. YAPI?KANLAR

Bir sonraki tiplememizde küçük synyflardan birindeki kompozisyon dersinde ö?rencilerin ba?yndayyz. Halid synyfyn di?er yanyndan seslenir.

Halid: "Ö?retmenim, ö?retmenim, bakar mysynyz?"

Ö?retmen: "Bir dakika Halid."

Halid: "Ama ö?retmenim bundan sonra ne yapaca?ymyzy bilmiyorum!"

Ö?retmen: "Dinle, ayny anda hem orada hem burada olamam de?il mi?"

Halid: (a?lamakly bir tonda) "Ama ö?retmenim. . ."

Ö?retmen: "Tamam, tamam!" Ö?retmen, onun her ça?yry?ynda kendisine yardymcy olmaya gidece?i gibi asylsyz bir dü?ünceyi kuvvetlendirerek ona yardymcy olmaya gider.

YZLENECEK STRATEJYLER

• Bilinçli olarak duymamazlyktan gelmeyle ba?layyn.

Bilinçli olarak duymamazlyktan gelme, belirli davrany?lary gözardy etmek ve dikkatleri dersin aky?y üzerinde tutmak ya da olumlu davrany?lary farketmek ve desteklemek amacyyla ö?retmenlerin bilinçli olarak aldyklary bir karardyr. Ö?renciler kysa zamanda "kurallara uyup parmak kaldyran ve bekleyen" ö?rencileri ö?retmenlerin dinlediklerini anlayacaklar ve kurallara uymaya çaly?acaklardyr.

• El i?aretleriyle basit yönlendirmeleri/anymsatmalary birle?tirin.

Bilinçli olarak duymamazlyktan gelme i?e yaramazsa ve ö?rencinin davrany?y di?er ö?rencilerin ö?renmesini ya da sizin ö?retmenizi etkiliyorsa basit bir yönlendirmede bulunmayy ya da anymsatmayy deneyin: "Söz almadan önce parmak kaldyryn, lütfen" ya da "synyf içindeki kurallarymyz neydi?" Sözlü yönergelerinizi güçlendirmek ya da kimi zaman onlaryn yerine kullanmak açysyndan el i?aretli çok etkili olabilir (özellikle sene ba?yndan beri bunlary kullanmaya ba?ladyysanyz). Örne?in, ö?rencinin beklemesi gerekti?ini belirtmek için elinizi dur anlamynda kaldyryn ya da çocu?a parmak kaldyrmasy gerekti?ini anymsatmak için bir parma?ynyzy konu?mamasy gerekti?i anlamynda a?zyna koyup di?er parma?ynyzy havaya kaldyrabilirsiniz.

• Ö?rencilere seçenekler sunun.

Verilen ödev ö?renciye özel de?ilse "bana sormadan önce çevrendeki üç arkada?yna sor" türünde bir yöntem oturtabilirsiniz. Ö?rencileri izlenmesi gereken i?lemler konusunda birbirlerine yardymcy olmaya, masalarynda sessizce bilgi aly?veri?inde bulunmaya ve ancak son çare olarak sizin yardymynyzy istemeye te?vik edin.

UYGULAMALI STRATEJYLER

Birinci synyflardaki bir sanat etkinli?i syrasynda ö?rencilerin arasynda dola?yp kilden yaptyklary ?ekiller hakkynda konu?uyorum. Syralaryn birinde bir ö?renciyle konu?urken di?er yanymdaki birisi elbisemi çeki?tirme ba?lyyor: "Ö?retmenim, ?una bakyn, yapty?yma bakyn!" Bakabilirim ya da çekilmesini söyleyebilirim ama bunun yerine bilinçli olarak duymamazlyktan geliyorum. En sonunda pes ediyor, parma?yny kaldyryp bekliyor. Böyle yapmamy? olsaydy elimi kaldyryp "bekliyoruz" anlamyna gelen bir i?aret yapar ve dikkatimi daha önce konu?makta oldu?um ö?renciye tekrar verirdim. Her iki durumda da ilk ö?renciyle i?imi bitirip di?erine döndü?ümde hala sessizce bekledi?ini görürsem çaly?masyny görmeye can atar bir ?ekilde yanyna giderim.

3. BOYKOTCULAR

Üçüncü synyftakilerin tümü harita çizme projeleri üzerinde haryl haryl çaly?yyorlar, David dy?ynda. O, morali bozuk bir ?ekilde havaya bakyyor. Ö?retmeni onun bu çaly?mayy yapabilece?ini çok iyi biliyor. Ö?retmeni deli eden asyl sorun da bu.

Ö?retmen: "David, niçin çaly?myyorsun?"

David: (iç çekerek) "Bilmiyorum"

Ö?retmen: "Ödevle ilgili bir sorunun mu var?"

David: "Eveet . . . co?rafya sykycy geliyor."

Ö?retmen: "Sykycy öyle mi? Bak i?te bu çok kötü. Ne yazyk ki orada oturup haritayy tamamlayyncaya kadar canynyn sykylmasyna katlanman gerekiyor. . . . Bunu tamamlamanyn ne kadar sürece?i beni hiç mi hiç ilgilendirmiyor!"

Bu süre boyunca David önüne kapanyyor ve tarty?ma sürüp gidiyor.

YZLENECEK STRATEJYLER

• Ö?rencilere sonuçlaryyla birlikte seçenekler sunun.

Ö?renciler ödevleri a?yrdan alyyor ya da yapmyyorlarsa onlary do?rudan bir seçene?e ya da sonuca yönlendirin. "Ödevini ?imdi yapmazsan onu ders dy?yndaki bo? zamanlarynda yapman gerekecektir" demek, özellikle bo? zamanyny satranç, ki?isel çaly?malary ya da bilgisayar oyunlaryyla geçiriyorsa i?e yarayacaktyr. Kullandy?ynyz dil, ö?rencilere davrany?larynyn kendi sorumluluklary altynda oldu?u ve nasyl davrandyklary konusunda denetime sahip olduklary mesajyny verecektir.

• Çaly?maya yeniden dönmesi için süre verin.

Çaly?maya yeniden dönmesi için verilen süre, ö?retmenin düzeltici yönlendirmesine yanyt vermesi için ö?renciye verdi?i süredir. Ö?renciye bir yol önerdikten ya da bir anymsatma yaptyktan sonra ö?retmen sakin bir ?ekilde synyfta göz gezdirebilir ya da ba?ka bir ö?renciyle u?ra?mak için dönebilir. Böyle yapmakla ö?rencinin yönlendirildi?i ?ekilde davranaca?yny bekledi?i mesajyny iletir. Bu, ö?rencilerin isteklere uyarken incinmemelerini sa?larken ö?retmenlerin de gereksiz, uzun tarty?malara girmelerini önler.

• Yli?kiyi yeniden kurun.

Bir düzeltme yaptyktan ve ö?renci de buna uyduktan sonra (gönülsüzce de olsa) ders syrasynda daha sonra yanyna gidip ili?kinizi yeniden kurmak önemlidir. Bunu olumlu bir kaç sözcük fysyldayarak ("Böyle çaly?ty?yny görmek çok güzel...") ya da sadece gülümseyip ba?ynyzy onaylayarak bile yapabilirsiniz. Bu, çocu?a ili?kinizin hala sorunsuz oldu?u (düzeltmeyi bir kenara koyarsak) ve onun sizin gözünüzde hala iyi bir yere sahip oldu?u izlenimini verir. Kysa bir te?ekkür ya da onay "Çabalaryny farkediyorum" anlamyna gelir ve arada herhangi bir kyrgynly?yn olmady?y mesajyny da verir.

UYGULAMALI STRATEJYLER

David ve ö?retmeni arasynda geçen konu?maya yeniden dönelim.

Ö?retmen: "David . . . Ödevini ?imdi yapmazsan bunu teneffüste yapmak zorunda kalacaksyn."

David: "Ama bu hiç adil de?il." Kollaryny kavu?turur ve somurtur.

Ö?retmen: "Belki öyle ama bu senin seçimin."

Ö?retmen yürür ve David"e i?e yeniden dönebilmesi için zaman verir. Ö?retmenin kendisine bakmady?yndan emin olduktan bir kaç dakika sonra gönülsüzce de olsa David çaly?masyna devam eder (aslynda ö?retmeni onu yan gözüyle izleyebiliyordur). Teneffüs zili çaldyktan sonra ö?retmeni onunla yeniden konu?ur.

Ö?retmen: "Do?ru karary verdi?ine sevindim David." O oynamaya giderken ö?retmeni de aferin anlamynda koluna hafifçe vurur.

4. TARTI?MACILAR

Her okulda ö?retmenlerine kafa tutan, kar?ylyk veren ve hiçbir sözün altynda kalmak isteyen ö?renciler olur. Bu tür ki?ilerin niçin suçsuz olduklary, yapylanyn niçin adil olmady?y, ö?retmenlerin niçin onlara taktyklary konusunda on ayry neden ve açyklama syralayabilirler. Asyl ?a?yrtycy olan ö?retmen ve ö?renci arasyndaki tarty?malaryn ço?unun a?a?ydaki son synyf örne?inde oldu?u gibi ufak tefek, önemsiz konularla ba?lamasydyr.

Ö?retmen: "Jason, niçin masanda de?ilsin?"

Jason: "Sadece Dimi"den bir cetvel istiyordum!"

Ö?retmen: "Bana bak, sakyn yalan söylemeye kalkma. Cetvel istemiyordun. Seni gördüm. (Ö?retmen Jason"yn suratynda "seni kandyryyorum" anlamyna gelen syrytmayy gördü?ü için daha da sinirlenir.) Bu davrany?yndan byktyp usandym!"

Jason: "Bu arada cetvel isteyip istemedi?imi nereden biliyorsunuz? Dimi"ye sorabilirsiniz." (Öfkeli bir ?ekilde kollaryny kavu?turur. Tüm synyf onu izliyordur.)

Ö?retmen: "Çok akylly oldu?unu sanyyorsun de?il mi? Bak sana ne diyece?im. . ." Bu noktada, Jason a?yr kanly ve kyzgyn bir ?ekilde sandalyesine yaslanyrken ufak bir söylev ba?lar. Önceki aty?malardan cany sykylan ö?retmen Jason"yn suratynda tehditkar bir ifadeyle sandalyeye yaslany?yny göze batan bir terbiyesizlik olarak yorumlar. Tarty?mayy sürdürüp ö?renciye meydan okur.

Teacher: "Sen ne yapty?yny sanyyorsun, ha?"

YZLENECEK STRATEJYLER

• Birincil davrany?y ikincil davrany?tan ayyrt edin.

Jason"yn ö?retmenleri onu sorunlu bir çocuk olarak anlatyrken dü?ündükleri ikincil davrany?larynyn toplamy (ondan daha öncelikli olan birincil davrany?lardan a?yrly?y duygusal olarak daha fazla oldu?undan). Ö?retmenin sorusuna verilen "Evet" yanyty bile hem kula?y hem gözü rahatsyz edebilir. Konu?ma tonlaryny, biçimlerini ya da sözcüklerini suçlamak istersek ö?rencilerin ikincil davrany?laryna fazla tepki göstermemiz ya da onlara odaklanmamyz kaçynylmazdyr. En azyndan ?imdilik birincil davrany?lara odaklanyn.

• Gereksiz tarty?malardan kaçynyn.

Kavgacy bir ö?renciyi do?rudan kontrol edemesek de kavgalarla nasyl ba?edebilece?imizi kontrol edebiliriz. Tepki gösteren ya da savunmaya geçen düzeltmeler, özellikle beden dili biraz saldyrgansa, tarty?mayy uzatyr ve dikkatimizi özgün konudan uzakla?tyryr. Ö?enciler tarty?malaryny hiçbir zaman uysal olmayan ya?ytlarynyn önünde sürdürebilirler. Kendinize güvenli ama nazik olun, ö?renciyi asyl konuya yeniden yönlendirin ve tarty?arak, kavga ederek ya da dü?manca taktiklerle ikincil davrany?lara esir olmayyn.

• Dersten sonra kar?ylykly görü?meler planlayyn.

Tarty?an birinin ikincil davrany?laryny o an için görmemezlikten gelme sizin avantajynyza olsa da bu konuda bir ?ey yapmamanyz gerekti?i anlamyna gelmez (özellikle ö?renci bu tür davrany?lary aly?kanlyk haline getirmi?se). Dersten sonra kar?ylykly görü?me planlayyp ö?renciye ikincil davrany?ynyn nasyl gözüktü?ünü ya da anla?yldy?yny ve kar?ylykly haklarymyzy nasyl etkiledi?ini anlatabilir (hatta gösterebilirsiniz). Dersten sonra kar?ylykly görü?meler hakkynda daha fazla bilgi için Somurtkanlar bölümüne bakyn.

UYGULAMALI STRATEJYLER

Ba?ka bir son synyfta Bradley"nin ödevine ba?lamady?yny farkettim. Yanyna gidip syradan bir tarzda sordum: "Bradley, henüz ba?lamamy?syn sanyrym. Bir sorun mu var?" Davrany?larym cana yakyndy. "Evet, ?ey, kalemim yok, nereden bulabilirim?" yanytyna "Sorun de?il, benimkini ödünç alabilirsin" diye kar?ylyk verdim (ne zaman son synyf ö?rencileriyle ders yapsam yanyma kur?un, tükenmez kalemler, cetveller ve silgiler alyrym - sorunlary önleyici bir idare tarzy). Kendi kendine bir ?eyler myryldanyp sesini azaltyp önüne bakarak "Evet, ?ey cetvelim yok" dedi. Ö?retmen masasyndaki malzeme kutusunu göstererek "benimkilerden birini ödünç alabilirsin" yanytyny verdim. "?ey, benim ka?ydym da yok" derken sesi oldukça sinirli bir tona bürünmü?tü. Zavally çocuk! Oyununu bozuyordum. Alaycy olmaya çok müsaittim ama "Masamda ka?yt da var" yanytyny verdim. "Daha sonra gelip nasyl gitti?ine bakarym" diye de ekledim. Bu son yardymsever açyklamadan sonra eminim içinden küfretmi?tir. Ben uzakla?yrken ihtiyacy olan ?eyleri almak üzere ö?retmen masasyna do?ru gitti?ini gördüm. Daha sonra ders syrasynda homurtulary konusunda kendisini kontrol edebildi?i için onu takdir ettim. Terbiyeli olmak zor i?tir.

5. SOMURTKANLAR

Veronica çok sevilen, parlak bir be?inci synyf ö?rencisi. Ödevlerini yapmasy konusunda bir sorunu olmasa da ö?retmeni onun davrany? sorunlary oldu?undan yakynyyor. O synyfla yapty?ym ilk dersimde Veronica"nyn ders syrasynda sürekli gezindi?ini ve di?er ö?rencilerle sohbet etti?ini farkettim. Bilinçli olarak bir süre bunu görmezden geldim ama sonralary onu kendi masasyna dönmesi konusunda uyardym. Gözleri tavana bakarak, yslyk gibi bir sesle "Sadece Michelle"den silgi alyyordum" dedi. Bu syrada çykardy?y "cyk cyk" sesleri ve ba?ka yöne çevirdi?i gözleriyle somurtkan kar?yly?y tamamlanyr (en syk görülen ikincil davrany?). Hemen hemen onu her düzelti?imde, basit anymsatmalar bile olsa, bu durum tekrar ederdi. Synyfta bu tür davrany?laryn ço?unu yönlendirip gerginli?i azaltmaya çaly?tym ama en sonunda ba?ka bir ?eyler yapylmasy gerekti?ine karar verdim.

YZLENECEK STRATEJYLER

• Gerekiyorsa okuldan sonra bir sohbet ayarlayyn.

Bu tür kysa konu?malar (etik açydan kapy açyk olarak) ö?rencilerin davrany?lary açysyndan ders syrasynda neler oldu?unu aydynlatmanyzy sa?lamak için çok uygundur. Ö?rencilere, aly?kanlyk haline gelmi? ikincil davrany?larynyn synyf haklary ve sorumluluklaryna göre kabul edilemez oldu?unu anlatmamyz çok önemlidir. Bu tör sohbetlerin yylyn ba?larynda yapylmaya ba?lamasy ikna edici olmasy bakymyndan oldukça etkili olur (yylanyn ba?ynyn küçükken ezilmesi yakla?ymy). Böylece ö?renciler ö?retmenin her zaman belirli davrany?lary dersten sonra takip edece?i mesajyny almy? olurlar.

• Davetinizin zamanlamasyny iyi yapyn.

Ö?retmenler ö?rencileriyle dersten sonra konu?mak isterlerse teneffüs zili çalmadan hemen önce kalmalaryny istemek daha iyi olabilir. Böylece, "Niçin?", "Neden Ben?" ya da "Ne Yaptym?" gibi gereksiz tarty?malary önlemi? olursunuz.

• Olumlu mesajlar vermeye çaly?yn.

Ykazlarymyzyn, düzeltmelerimizin ve gerilmi? ili?kilerin onarymynyn süren bir ili?kili sayesinde mümkün olabilece?ini unutmayalym. Olumlu bir ses tonuyla ve arkada?ça konu?un, parma?ynyzy sallamak gibi tehdit edici beden dilinden kaçynyn. Söylev çekmektense kar?ylykly konu?mak daha iyidir.

• Sorunlu davrany?y yansytmayy önerin.

Birçok ö?renci ikincil davrany?ynyn nasyl gözüktü?ünün farkynda de?ildir. Onlar olaylary bizim gözlerimizle göremezler. Ö?retmenler ço?u zaman bu tür davrany?lary kaba ve otoritelerini sarsycy bir davrany? olarak görürler. Bizim de?er yargylarymyza göre kaba olan ?ey aslynda zayyf sosyal beceriler, kötü aly?kanlyklar, ö?rencinin dikkat çekme iste?i ya da synyf ortamynda gücünü gösterme arayy?yndan ibarettir.

Davrany?larynda neler gördü?ümüzü yansytyp duygularymyzy açyklayabilirsek ve saygy ya da adil muamele görmeleri için onlary synyf kurallaryna uymaya davet edersek en azyndan kabalyktan ne anlady?ymyzy ve böyle davrany?laryn ili?kileri nasyl zedeledi?ini açyklamy? oluruz.

UYGULAMALI STRATEJYLER

Teneffüs zilinden hemen önce Veronica"ya dersten sonra birkaç dakika kalmasyni söyledim. Yncinmi? bir tonda "Niçin?" diye sordu. Bunu duymazdan gelip synyfy dy?ary çykardym. Synyf dy?ary çykarken Veronica ellerini kavu?turup duvara yaslandy. Veronica"ya biraz önce derste bir sorun olup olmady?yny sordum.

Veronica: (gözleri yere bakarak bastyrmaya çaly?ty?y bir somurtkanlykla) "Hayyr."

Ö?retmen: "Dersten sonra kalmany istedi?im için belki de kyzgynsyn ya da moralin bozuk, öyle mi?"

Veronica: "Evet. Kötü ne yaptym?"

Ö?retmen: "Masany dönmeni söyledi?im zamany hatyrlyyor musun? Ne yapty?yny ve ne söyledi?ini anymsyyor musun?" Bu noktada Veronica önemsiz bir baky? fyrlatty.

Ö?retmen: "Ne dedi?ini sana göstermemi ister misin?"

Veronica: "Efendim?"

Ö?retmen: "Dur sana göstereyim."

Bu noktada onun sabahki duru?unu, el kol hareketlerini ve ses tonunu ba?yny sallayy?yyla ve kaba baky?yyla yansytmaya çaly?tym. Kysa bir gösterimden sonra gülümseyerek solümü tamamladym. Veronica gönülsüzce gülümseyerek savunmaya geçti: "Bunu her zaman yapmyyorum". "Evet her zaman de?il" diyerek sürdürdüm "ama bu davrany?lary çok syk yapyyorsun. Ben sana bu ?ekilde davranmyyorum Veronica. Bu ?ekilde konu?tu?unda ses tonundan ve söyleyi? ?eklinden dolayy saygyzlyk haline geliyor".

Veronica: "?ey, bunu yapmak istememi?tim."

Ö?retmen: "Olabilir, sen bunu kasdetmemi? olabilirsin ama senin ne söyledi?in ve nasyl anla?yldy?y bu."

Bu durumda ö?rencilerden bazylary geli?igüzel bir özür ifade ederler. "Gerçekten üzgün hissetmiyorsun, de?il mi?" türünde bir yanyt vermekten kaçynyn. Saygy konusundaki okul kurallaryny anymsatyp özrü kabul edin.

 ALINTIDIR (Rehberlik portaly)

katkysy olur umarym..

saygylar

Başarı için 13 kural

Çeviri: Psk. Benek Altayly

Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü

Hepimiz, bazy ö?rencilerin ve genç profesyonellerin çok ba?aryly olacaklaryny, fakat onlar kadar parlak olan di?erlerinin o kadar ba?aryly olamayacaklary ny fark ederiz. Bu neden böyle oluyor? Neleri farkly yapyyorlar?

Ba?lamadan önce, ba?arynyn göreceli ve çok boyutlu bir kavram oldu?unu itiraf etmeliyim. Ço?umuz i?koli?iz ve ba?aryyy çok dar anlamyyla, arkada? olarak ba?aryly, hayattan keyif almakta ba?aryly, ki?isel geli?imde ba?aryly olarak tanymlyyoruz. Programdan atylan ö?rencilerin, kendilerini ba?ka alanlarda ba?aryya götürecek ilham perilerini dinlediklerinden gizli gizli ?üpheleniyorum. Neyse, bu kysa yazynyn amacy, bilim e?itiminde ba?aryly olan ö?rencilerin çaly?ma aly?kanlyklarynyn ve genel olarak hedeflere yakla?ymlarynyn aktarylmasyyla synyrlydyr.

Dü?üncelerimi, ba?aryya ili?kin "on üç kural" olarak berrakla?tyrmaya çaly?tym. Bunlaryn hiçbiri kesin de?il. Ki?isel olarak ben, bu kurallaryn birini ya da daha fazlasyny her gün ihlal ediyorum. Ama kurallara uydu?umda, uymady?ym zamanlara nazaran i?lerin çok daha iyi gitti?ini fark ettim. Ayny zamanda, ö?rencilerin bu kurallardan ne kadar fazlasyna uyarlarsa, ba?arylarynyn da o kadar artty?yny fark ettim.

Kural 1. Sadece sonucu de?il, süreci de önemseyin

Çok azymyz birden bire ba?aryly olmu?uzdur. Ço?unlukla küçük parçalar tyrtyklaryz ve parçalar teker teker yerlerine yerle?irler. Becerilerin ve bilgilerin, beklenmedik ?ekillerde birle?meleri gibi, küçük gibi görünen ?eyler sonunda çok önemli olabilirler. Hangi davrany?larymyzyn, belirli bir zamanda kariyerimize ne gibi katkylar sa?layaca?yny yordamak mümkün de?ildir.

Bu, bir sorun yaratyr. E?er ba?ary, bir sonuç olarak çok önemliyse, genellikle bizi o ba?aryya ula?tyracak olan süreci önemsemeyiz. Mesela bir hocanyn, "ilgisiz" bir entellektüel alanla ilgili ilginç bir konu ortaya atty?yny dü?ünelim. E?er ö?renci, daha çok elde edece?i sonuca odaklanan bir ö?renciyse, entellektüel olarak kendini konuya kapatma e?iliminde olaca?y için, bu konuda daha sonra önemli olabilecek bazy ?eyleri ö?renme fyrsatyny kaçyrmy? olacaktyr.

Ba?aryly ö?rencilerde, bu gibi durumlara açyk olmalaryndan ve genel olarak i?i önemseme e?ilimlerinin bir sonucu olarak, nitelikteki tutarlylyktan kaynaklanan bir zenginlik gözlenir. Ba?aryly profesyonellerin ço?u, alanla ilgili geni? bir yelpazedeki konulary önemserler ve görevin ta?ydy?y de?eri vurgularlar. Her zaman sonuca do?ru ilerlerler ama sürecin de?erini unutmazlar.

Bunun için tercih etti?im bir kelime var: Oyun. Bu kelimeyi, görevi önemsiz göstermek için kullanmyyorum. Bunu, davrany?y sürdüren ve kalitesinin yüksek tutulmasyny sa?layan sonuçlaryn kayna?yna i?aret etmek için kullanyyorum. Bir gazete tarty?ma grubuna gitmenin, bir toplantyya katylmanyn ya da ara?tyrma yapmanyn en geçerli nedeni, oyunu profesyonel olarak oynamaktyr. "En iyi" yol budur, çünkü kalite sürecine bir oyuncu gibi katylym genellikle hemen mümkün olabilir.

Bu faaliyetlerin somut sonuçlary (örne?in i?, para, prestij, övgü) elde edildi?inde, e?er elde edilirse, küçük, ince ve gecikmi? olabilir. E?er faaliyetlerinizi sürdürmek için bu sonuçlara güvenecek olursanyz, yaptyklarynyzdan vazgeçmeniz i?ten bile de?ildir.

Jay Gould, ki?inin entellektüel oyunu ciddiye almasynyn sonucunda ne olaca?yna ili?kin iyi bir örnektir. Evet, o bir paleontolojisttir. Ama ayny zamanda kendisi, psikoloji, beyzbol, mimari ve aydynlanma ça?ynyn insanlar için anlamyyla ilgili çok güzel yazylar da yazmy?tyr. Onun akademik oyundan çok keyif aldy?y açyktyr. Bütün oyunlarda oldu?u gibi, kurallara uyar; yani delillerini bilir. Çaly?ty?ym en iyi ö?renciler, sabah 3'e kadar bir yerel grup için hazyrladyklary sunumu düzeltmeye çaly?an ya da benzeri ?eyler yapan insanlardy. Olayy genel olarak de?erlendirirseniz, aslynda yaptyklary i? çok da önemli de?ildi ama onlar, o görevin kendisini önemli görüyorlardy. Asyl önemli olan nokta, ayny özeni komik bir ?iir yazarken de, bilim felsefesinin pek de önemli olmayan bir konusunu tarty?yrken de göstermeleridir. Stephen Jay Gould'un da böyle bir ö?renci oldu?unu tahmin ediyorum.

Kural 2. Konu?un ve yazyn - bunu çokça yapyn

Bilim, sözel bir i?tir. Ba?aryly bilim adamlary konu?maly, yazmaly, ikna etmeli ve tarty?malydyr. Profesyonel sözel davrany?ta beceri kazanmanyn tek yolu onu uygulamaktyr. Synyfta konu?un. Sohbetlerde konu?un. Koridorlarda konu?un. Dinleyin ve cevap verin. Varsayymlarda bulunun ve dü?ünün.

Tarty?yn. Dü?ünceleri payla?yn. E?er söyleyecek bir ?eyiniz oldu?unu dü?ünüyorsanyz, söyleyin. Söyleyece?inizin söylemeye de?ip de?meyece?inden emin de?ilseniz bile söyleyin. Kronik korku dolu sessizlik, genç bir bilim adamynyn en kötü dü?manydyr ve bu, ?a?yrtycy derecede yaygyndyr. Bölümümüze aldy?ymyz ola?an üstü parlak ö?rencilerimizin en az yarysy synyfta çok nadir konu?urlar ve bu, e?er devam ederse, feci ?eylerin habercisidir.

Bazen dü?ünme sessizli?inin iyi bir?ey oldu?u tabii ki do?rudur. Ne zaman dinlenmesi gerekti?ini ve ne zaman konu?ulmasy gerekti?ini ayyrdetmeniz gerekir. Ama do?rusu bir gevezeyi susturmak, bir dilsizi konu?turmaktan çok daha kolay oldu?undan, ayyrdetmeyi ö?renmeye, bu skalanyn geveze ucundan ba?lanyrsa daha kolay olacaktyr.

Ayny ?ey yazyda da geçerlidir. Kolayca yazabilmek deneyimlerle gerçekle?ir. Ama ö?rencilerin ço?u bu "deneyimlerin" okumayy, dü?ünmeyi, taslak çykarmayy ya da planlamayy içermesi gerekti?ini dü?ünüyorlarmy? gibi görünüyor. Onlar da önemli ama profesyonel yazyna hakim olabilmek için yazmak gerekir. Kelimeleri ka?yda geçirmeniz ve onlary da ba?kalaryna sunmanyz gerekir.

Bunu yapmanyn birçok yolu var. Mesela synyf ödevi olarak bir?ey yazarken, onu yayynlayacakmy? synyz gibi yazyn ve sonra da yayynlamaya çaly?yn.

Kural 3. Kolaylykla evet deyin ve yapyn

Kariyerinizin ba?yndayken kendinizi de?i?ik ?eylere maruz byrakyn. Repertuarynyzy geni?letin. Biri iyi bir projeden bahsedince "haydi yapalym" deyin. E?er biri bir proje için sizden yardym isterse evet deyin. Sonra da yardym edin. Sizden beklenenden fazlasyny yapyn. E?er sizden bir bilgisayar programy geli?tirmeniz bekleniyorsa, bunu sonraki hafta yerine hemen ertesi gün hazyrlayyn ve programa de?i?ik sesler de ekleyin. E?er sizden laboratuvary düzenlemeniz istendiyse, bunu ayryntyly ve itinaly bir ?ekilde yapyn.

Kural 4. Ba?kalaryyla çaly?yn ve kolayca payla?yn

Ba?kalaryndan çok ?ey ö?renebilirsiniz. Sizin ilerlemenize yardymcy olurlar ve size yeni ?eyler ö?retirler. Yani i?birli?i yapyn. Takymlar olu?turun. Bir a? kurun. Talep etti?inizden daha fazlasyny verin.

Y?birli?ini engelleyen ?ey, kataca?ynyz hiç bir?eyin olmady?yny dü?ünmeniz ya da (daha kötüsü) ba?kasynyn sizden daha kazançly olaca?yny dü?ünmenizdir. Ba?kasynyn daha kazançly olmasy mümkündür ama bunun engellenmesinin hedeflenmesi i?birli?ini öldürür. Yazar adlarynyn syralanmasy konusunu zamany gelince dü?ünün ve zamany gelince de bu konuda rahat olun. Olaya geni? bir perspektiften bakacak olursanyz, ikinci yazar yerine üçüncü yazar olmanyz fazla bir?ey fark ettirmez.

Benzer bir ?ekilde, e?er ba?kalary sizin dü?üncelerinizi kullanacak olursa, ba?kalarynyn size ö?rettiklerinden faydalanabilirseniz , o dü?ünceyi üretti?iniz gibi bir sürü ba?ka dü?ünce de üretirsiniz.

Kural 5. Sözlerinizi tutun

Bu en önemli kuraldyr. Bu kural, ba?aryly ö?renciyi ba?arysyz ö?renciden en iyi ayyran kuraldyr; ama, kuraly uygulayana kadar de?eri anla?ylmaz. Bu nedenle verdi?iniz sözü tutmanyn mutlaka bir yolunu bulun. Bir program hazyrlayyn, ölüm-kalym meselesi yapyn, büyükannenizin fidyesi olarak dü?ünün. Yapyn. Tabii ki kimse her zaman verdi?i sözü tutmaz. Tamam, o zaman, tutmady?ynyzda geri dönün ve kesinlikle tutun. Ben hemen hemen her gün bunu ihlal ediyorum ama yine de sözümü tutmak için bir sava? veriyorum.

Kural 6. Köpekler bile hiç kendi yataklaryna i?emezler

Bir anlamda, ba?arynyn sonucu esas olarak sosyaldir: Ynsanlar sizinle ve çaly?malarynyzla ilgili olumlu ?eyler dü?ünürler. Ama hepimiz ba?arysyzlyktan korkaryz. Ö?rencilerin omuzlarynda, ba?ymlylyk ve bir dereceye kadar güç sahibi olmamayla kary?yk fazladan bir yük vardyr. Alaycy olma, ele?tirme, paranoya, dedikodu ve bunun gibi ?eyler, bu korku ve yükle ba?a çykmada berbat yollardyr. Mesela ö?renciler, kendi aralarynda programlary veya hocalary ile ilgili ?ikayetçi olurlar. Ama bir?eyler yapylabilecek ortamlarda bu ?ikayetlerini açykça dile getirmezler. Hepiniz, i?lerin kötü gitti?i, kimsenin bu standartlary kar?ylayamayaca?y , hocalaryn da zaten ahmak olduklary gibi konularda hemfikir oldu?u bir grup olu?turmaya ba?larsynyz (mesela burslu ö?renciler olarak). Sonuç ?udur: (a) ba?arynyn sosyal faydalaryndan çok az yararlanylyr (sözel olarak destekleyici bir grup) ama ba?ary görülmez, (b) daha büyük, sözel bilimsel grubun ve içinde yer aldy?ynyz programyn kontrolü azalyr, (c) hakly olarak o programda kendinizi kötü hissedersiniz. Y?e yaramayan ?eylerin desteklendi?i sosyal bir grup olu?turursunuz. Bu, iyi hissettirir ama hiç bir yere götürmez.

Bu sürecin bir çok ö?rencinin e?itimini mahvetti?ini gördüm. Bazen bir ya da iki yyl sonra olan bitenin farkyna varyp kendilerini bundan çekerler, bazen de programy byrakyrlar. En trajik olanlarsa, e?itimlerine isteksizce (ama gizli ve hakly bir öfke ile) devam edenler ve yyllar sonra fyrsatlary kaçyrdyklaryny fark edenlerdir. Çözüm sadece, bunu yapmayy reddetmek, ba?kalary sizi bunun içine çekmeye çaly?tyklarynda arkanyzy dönüp gitmek ve kariyerinizle ilgili olarak sorumluluk almaktyr. Sonuçta köpekler bile hiçbir zaman kendi yataklaryna i?emezler.

Kural 7. Kendi gücünüzü tanyyyn ve ona göre davranyn

Size inanylmaz bir?ey söyleyeyim: Çok farkly bir alana geçebilirsiniz. Yyi i? çykartmy? olmak için abartyly miktarlarda paraya ve zekaya sahip olunmasy gereken alanlardan bahsetmiyoruz. Burada genç ve ula?ylabilir, herkesin de?i?iklikler yaratabilece? i alanlardan bahsediyoruz. Gerçekten ba?arysyz olan bir ö?renci ya bundan korkarak geri çekilecek (bkz. Kural 6) ya da ula?ylmaz hayaller pe?inde ko?acaktyr. Ba?aryly ö?renci ise kendi gücünü tanyr ve onu ortaya koymak için kararly ve büyük bir çaba harcar.

Nelson Mandela, bir açyly? konu?masynda benim çok sevdi?im bir noktaya parmak basty:

En derin korkumuz, yetersiz olmamyz de?ildir. En derin korkumuz, ölçülemeyecek kadar güçlü olmamyzdyr. Bizi en çok korkutan ?ey karanly?ymyz de?il, y?y?ymyzdyr. Kendimize "ben kim oluyorum da çok parlak, muhte?em, yetenekli, ?a?yrtycy oluyorum?" diye soraryz. Aslynda siz kimsiniz de bunlaryn hiç biri DE?YLSYNYZ? Siz, tanrynyn çocuklarysynyz. Küçük i?lerle oyalanmanyz dünyanyn bir i?ine yaramaz. Etrafynyzdakiler güvensiz hissetmesin diye kendinizi çekmenin hiçbir zekice tarafy yok. Biz, tanrynyn içimizdeki pyryltysyny açy?a çykarmak üzere dünyaya geldik. Bu pyrylty sadece bazylarymyzda de?il, her birimizde mevcuttur. Ve biz, ancak kendi y?y?ymyzyn parlamasyna izin verdikçe, ba?kalarynyn da ayny ?eyi yapmasyna imkan sa?layabiliriz. Biz kendi korkularymyzdan kurtulup özgürle?tikçe, varly?ymyz ba?kalaryny da özgürle?tirir.

Kural 8. Kendi synyrlarynyzy tanyyyn ve ona göre davranyn

Bu gezegende ne kadar zamanynyz oldu?unu bilmiyorsunuz. Kaç yylynyz olursa olsun, zaman, kesinlikle kysytly. Ö?rencilerime, bu durumun ara?tyrma alanynda farkyna varyp hem e?lenceli hem de önemli çaly?malar yapmalaryny söylerim. Mesela bazen zayyf ö?renciler, sanki yaratabilecekleri en iyi ?ey oymu? gibi (bkz. Kural 7) ya da çok zamanlary varmy? gibi, ba?ka birinin literatürde yapmy? oldu?u bir ara?tyrmanyn, ufak tefek de?i?ikliklerle tekrary olacak fikirlerle geliyorlar. Bu durumda ö?rencilere ?unu sorarym: Ölene kadar sadece iki ya da üç ara?tyrma yapma ?ansynyz var. Bunlardan birini bu ara?tyrmayla harcamak ister misiniz? Ba?aryly ö?renciler, zamanlaryny bir de?i?iklik yaratmak için kullanyrlar.

Kural 9. Sizden daha iyi olanlarla ileti?im a?y olu?turun

Ö?rencilerde, kendilerinden daha tecrübeli ve çok ba?aryly profesyonelleri, iki hataly ?ekilde dü?ünme e?ilimi vardyr: Onlary ya kusursuz ve ula?ylmaz ya da bir kenara atylmasy gereken dinozorlar olarak dü?ünürler. Genellikle ba?arysyz ö?renciler ilk hataya, ba?aryly ö?rencilerse ikinci hataya dü?erler. Ama en çok i?e yarayan baky? açysy, onlary çabalayarak ve ter dökerek saygynlyk kazanmy?, bir?eyler ö?renilebilecek insanlar olarak görmektir. Birkaç istisna dy?ynda, tanynmy? profesyonellerin hepsi sevilesi, çok çaly?an ve zeki insanlardyr. Bu, ?a?yrtycy bir?ey de?ildir, çünkü e?er öyle olmasalardy, tanynmy? olmazlardy. Ynsanlar aptallaryn ba?arysyz olmalaryny sa?lamaya çaly?yrlar ve aptal ya da tembel insanlar çok nadir olarak zamanyn synavyndan geçebilecek dü?ünceler üretebilirler. Ba?aryly ö?renciler, ba?aryly insanlar tanymak isterler; onlarla konu?mak, etkile?ime girmek ve onlary dinlemek isterler. Bir dü?ünce diyalo?una girmek isterler. Ba?arysyz ö?rencilerse çok korkarlar, ilgilenmezler ya da sadece gösteri? yapmak isterler.

Alanyn önde gelen isimlerini tanyyyn. Konu?malaryny dinleyin. Kokteyl partilerinde onlarla konu?un. Onlara yazyn. E?er uygun olursa, kendi çaly?malarynyzy onlara yollayyn. Ho?, zeki ve çaly?kan insanlar, kendilerinden bir?eyler ö?renmek için en iyi insanlardyr.

Bu a?, dü?ünceleriniz için bir arena olu?turmanyza yardym edecektir. Ba?aryly ö?renciler, entellektüel ba?lantylaryny oyun oynamak için bir fyrsat yaratma yönünde kullanma e?ilimindedirler. Mesela henüz e?itimlerinin ba?ynda olan ö?renciler bile bir sempozyum düzenleyip buna katylabilirler. E?er tanynmy? ki?ilerin sizin sahnenizde oynamalaryny sa?layabilirseniz bu, sizin konu?manyzy daha iyi bir hale getirecektir. Sonuçta yapmanyz gereken tek ?ey iyi bir aty? yaparak dü?üncelerinizi ba?kalary ile payla?mak üzere bir a? kurmak.

Kural 10. Do?rularynyzy koruyun

Anonim söylemler bize, ö?rencilerin okulda bir dönem kopya çektiklerini söylerler. Bu belki bir synavdan geçebilmek içindi, belki de bir ödevden daha yüksek not alabilmek içindi. ?u anda e?itim gören ö?renciler, bilimin bu tür ?eylerin üstünde oldu?unu biliyorlar ama biz, onlary kopya çekmeye yönelten, insano?lunun gerçekleri ile ilgili çok az kafa yoruyoruz; bunun yerine olanlary "ahlakly" kylmaya çabalyyoruz. Bilimde sahtekarlyk çok nadir olarak konu edildi?i için ö?renciler, ara?tyrmada sahtekarlyk yapmanyn aslynda ne kadar sapkyn bir e?ilim oldu?unu fark etmezler.

Özellikle ba?aryly olmak isteyen insanlar hataly veri olu?turmak üzere de?i?tirmeler yapmak ya da sahtekarlyklar konusunda zan altyndadyrlar. O makaleyi yayynlatmak ya da ?u ödülü kazanmak için uçlardaki birkaç veriyi atmak ya da veriler toplandyktan sonra önemli bir kriteri iptal etmek cazip gelir. Genellikle bunu açyklayabilirsiniz ama gri ödünlerin gölgesi, siyah ve beyaz sahtekarly?a yol açabilir. Bu ?ekillendirme i?lemi nedeniyle çok ba?aryly kariyerlerin yok olduklaryny gördüm.

Buna bir önlem olarak, sonuç yerine süreç üzerinde odaklanmak faydalydyr (Kural 1). Kö?elerin törpülenmesine neden olabilecek içsel baskylara, özellikle sonuca odaklanmy? olma durumuna dikkat edin. Mesela hiçbir zaman "x'i göstermek" için bir çaly?ma yapmayyn. E?er böyle bir ifade kullandy?ynyzy fark ederseniz, hemen kendi kendinizi düzeltin. O ifadeyi "x'in öyle olup almady?yny görmek" olarak düzeltebilirsiniz. Belli bir sonuca ula?mak isteme ya da hakly çykma iste?i, sizin dü?manynyzdyr. Bulma iste?i, sizin dostunuzdur.

Bir an için i?in di?er bir önemli yany olan bilim tüketicileri yerine ö?renci bilim adamlaryna odaklanacak olursak, bilimsel sahtekarly?yn en vahim sonucu aslynda yok olan kariyerler de?ildir-sonuç ta sahtekarlaryn ço?u paçayy kurtaracaktyr. Bunun bedeli ?udur: Do?rularynyzy azycyk bile çi?nerseniz, yapty?ynyz faaliyetin, sizin için daha zayyf bir içsel peki?tireç haline geldi?ini görürsünüz: Her zaman bu böyle olmu?tur. Y? oyun olmaktan çykar, di?er uçta bir?eyler ifade etmeye ba?lar. Bu durumda, bilim artyk e?lenceli de?ildir.

Kural 11. Mutlulu?unuzu ve huzurunuzu koruyun ve sürdürün

Ba?aryly ö?renciler kendilerine güvenirler. Ylle de güvenli hissederler demek istemiyorum. Mutluluklaryny takip ederler demek istiyorum: Kendilerine kar?y dürüsttürler. Bu, kendine güvendir. E?er tuhaf bir ilgiler kary?ymyna sahipseniz, birisi ilginizi daha güvenli bir noktada odaklamanyz gerekti?ini söylese de vazgeçmeyin, bu sizi yeni ve heyecan verici bir?eye götürebilir. Riske girin. E?er bu durum sizi endi?elendiriyorsa, kendinize küçük bir güvenlik a?y olu?turun; fakat, size önemli gelen ?eyi çi?neyip geçmeyin. Bu çi?neyi?i çok a?yr ödersiniz çünkü bu, sizin bilimsel e?lence pusulanyzy kaybettirir. Bir pusulanyz olmadan kaybolabilirsiniz.

Kural 12. Kolayca hayyr deyin ve dedi?inizi yapyn

Kariyeriniz ilerledikçe, do?al olarak odaklanacaksy nyz. Kaliteyi elde tutmanyn tek yolu budur. Odaklandykça, hayyr demeyi ö?renin. Öncelikler belirleyin. Onlara uyun. Ben hala bu kuraly ö?reniyorum (aslynda bunu ne kadar yaparsam, talepler ve dikkatte da?ylmalar da artyyor, böylece Kural 5'in %100 olabilmesi için, Kural 12'ye asla yeteri kadar sahip olamyyorum).

Kural 13. Mektuplarynyzy açyn, telefonlara cevap verin, masanyzy temiz tutun

Tamam, tamam. Her kurala uyulamayabilir.

Kaynak: Hayes, S. C. (1998) Thirteen rules of success: A message for students. The Behavior Therapist, 3, 47-49.

Bu makale www.psikolog. org.tr adresinden Türk Psikologlar Derne?i'nin izni alynarak yayynlanmy?tyr.

Te?ekkürler hocam,benim aklymdaki bazy sorulara cevaplardy, geçen seneki bir ö?rencimi daha iyi analiz etmeme gerekçe oldu..

         Herkese merhaba .

ÇOCUKLARI KENDİNİZE KARŞI KİNLİ YAPMANIN YOLLARI

“Ona karşı daima aksi ve asık suratlı olun. Niyetinin ne olduğuna bakmaksızın, en küçük kabahatini ceza ile karşılayın.. böyle davrandığınız takdirde size nasıl kin beslediğini görecek, bana hak vereceksiniz...”
HİKAYE
“Güzel Leman’ a babası oyuncak bir mutfak takımı almıştı. Pırıl pırıl parlayan bu küçük madeni kapları çok sevmişti. Ona bundan daha güzel bir hediye verilemezdi.
Mutfak takımına kavuştuğu gün, sevincine diyecek yoktu. Onları yıkamış, kurulamış, kutusuna yerleştirmişti. Arkadaşları kendini ziyarete geldikçe mutfak takımlarını çıkarır, onlara yemek pişirir, ziyafet verirdi. Kardeşi kemal, sık sık oyunlarını bozuyorsa da Leman fazla ses çıkarmıyordu.
Bir gün, ablası okulda iken, kardeşi onun mutfak takımlarıyla oynamak istediğini söyledi. Babası da verdi. Kemal kıskanç bir çocuktu. Niyeti oynamak değil, ablasının oyuncaklarına zarar vermekti. Nitekim oynuyormuş gibi yaparak bardaklardan birini ayağı ile ezdi
Leman, eve gelip mutfak takımının dağılmış olduğunu görünce heyecanlandı. Onları düzeltmek isterken ezilmiş bardağı fark etti. Üzüntüden gözlerine iri yaş taneleri doldu. Annesi oyuncakları Kemal’e babasının verdiğini söyleyince sesini çıkarmadı. Acısını kalbine gömdü.
Ertesi gün iki tabak daha aynı akıbete uğrayınca Leman dayanamadı. Ezilmiş bardağı ve tabakları alıp babasına koştu: “Babacığın, görüyor musun; Kemal oyuncaklarımı ne hale getirmiş!..” dedi ve ağlamaya başladı: babasının cevabı ne oldu biliyor musunuz: “ne olmuş yani! Onların ben vermedim mi? Çekil git şimdi başımdan, seninle uğraşacak zamanım yok!”
Leman, kendisi için çok değerli oyuncakların ezilmiş olmasına aldırış etmeyen bu babaya içinden kin besledi. Aradan bir hafta bile geçmemişti ki, küçük kızın pembe yanakları soldu. Eski neşesini kaybetti. O olaydan sonra, babasına sevgi ile baktığını gören olmadı....”

Bu tip çocuklar için sınıf öğretmeninin öğrenim görevlerinin dışında ek öğrenim programları hazırlaması gerekir. Sınıfın seviyesi onların seviyesinden çok aşağıda kalabilir. Aşağıda belirtilen noktalar dikkate alınarak çocukların daha iyi gelişmelerine yardımcı olabilmek için sınıf öğretmeni;

1. Çocuğun çalışma ve ödevlerini sınıfın işlemekte olduğu konularda ve aynı tempoda tutmaya çalışmamalı, onun güç ve süratine uygun ödevler vermelidir.

a. Ödevlerde tekrara ve alıştırmalara fazla yer vermemelidir.

b. Daha çok problem çözme tekniğini gerektiren ödevler vermelidir.

c. Yarı teknik malzemelerin okunması, özetlenmesi, bazı araçların modellerinin yapımı, şemalarının çizimi ve onların çalışma kurallarını açıklama ödevleri verilmelidir.

2. Tartışma, proje ve dramatizasyon çalışmalarına önem verilmelidir.

3. Tasnif, organize etme ve maddelendirme olanağı veren fırsatlar hazırlanmalıdır.

4. Ders etkinliklerinde kitabi etkinliklerden çok, geniş gözlem ve deneylere yer verilmelidir.

5. Kendilerine özgü ilgileri olduğundan grupla olduğu kadar bireysel çalışmalara da önem verilmelidir.

6. Öğrenciyi okul içi ve dışı etkinliklere yönlendirmelidir.

7. Önderliği gerektiren ya da önderliği geliştirmeye fırsat verecek çalışmalara katılması için teşvik edilmesi gerekir.

8. Bu tip çocuğun başarısını, sınıf arkadaşlarının başarısı seviyesi ile değil kendi öğrenme güç ve sürati ile karşılaştırmalıdır.

9. Anne ve baba ile bu konuda işbirliği yapmalı, onlara çocuklarını ihmal etmeden ve gurura kapılmadan yetiştirmek için gerekli anlayışı kazandırmaya çalışmalıdır.

10. İleri öğrenim için en uygun yolun seçilmesinde uzmanlarla işbirliği yapılmalı.

11. Bu çocuklarda üstünlük duygusunu yaratmak, aynı “aşağılık duygusu” kadar zararlı sonuçlar doğurur. Çocuk arkadaşlarını ve çevresindekileri aşağı görür ve toplumda yalnız bir kişi olarak yaşamına devam etme tehlikesi ile karşı karşıya kalır. Onun için üstünlük duygusunun çocuklarda yaratılmamasına azami dikkat sarf edilmelidir.

12. Akademik konular için resim, müzik, beden eğitimi gibi dersler ihmal edilmemelidir.

Ana ve baba olarak, üstün zekalı çocuğa yapabileceğiniz en büyük yardım üstün zekalı çocuğun diğerlerinden farklı olmadığını kabul etmek olacaktır. Yalnız onlar çeşitli yönlerden daha şanslıdırlar.

Üstün zekalı çocuklarda diğer çocuklara benzediklerinden nasıl diğer çocukların oynamalarına, üst başlarını kirletmelerine, açgözlü yeme ve eğlenmelerine izin veriliyor, bunları hoş görüyorsak, aynı şeylere üstün zekalılar içinde hoş görmemiz gerekir. Yaşından ileri zeka düzeyinde diye 1-2 yaş büyüğünün davranışlarını beklemek doğru olmayacaktır.

Üstün zekalı çocuklarda diğer bütün çocuklar gibi sevgi, güvenlik, anlayış ve okşanmaya ihtiyaç duyarlar.

Bu türden çocukların yeteneklerini besleyip geliştirmekle beraber her yönden örnek bir insan olarak yetişmelerini sağlamalıyız. Bunun içinde onların üzerinde düşünecekleri, yapacakları, araç ve gereçleri sağlamalıyız. Bu araç ve gereçler özel yetenekleri ve zekalarını geliştirici nitelikte olmalıdır. Okul öncesi üstün zekalı çocuklara evin sağlayamadığı çeşitli oyuncakları anaokulları sağlar. Ana okullarında onların türlü yetenekleri ve fiziksel güçleri oyunlar, temsiller ve halk danslarıyla olumlu bir şekilde karşılanacaktır. Hikaye anlatma, resim çizdirme vb. etkinliklerle de çocukların yaratıcılığı ve imgeleme güçleri beslenip gelişebilecektir. Çevrenizde ana okulları bulunmayabilir. Yada aile bütçesine uygun olmayabilir. Bu durumda fazla masrafa kaçmadan alınacak kitap, sulu boya, renkli kalemler ve iş kağıtları çocuklara hem öğretici hem de yaratıcı saatler geçirtebilir.

Üstün zekalı çocuklar okula başladıktan sonrada özel etkinliklere ihtiyacı vardır. Olanaklar el veriyorsa özel müzik, resim dersleri, kitap satın almaları günlük etkinlikler arasında yer almalıdır. Ailenin ekonomik durumu iyi olmasa bile güzel sanatlar alanında dersler veren dershanelerden yararlanmak mümkündür. Parsız ziyaret edilebilen müzeler, ucuz biletli konser ve tiyatrolar , okul ver üniversitelerin gezileri , üstün yetenekli çocukların öğrenme isteklerini besleyip geliştirebilir.

Çeşitli iş alanlarına saygı göstermekle de çocuklarınızın yeteneklerine yardımcı olabiliriz. Örneğin yüksek matematikten hoşlanmasak veya büyük ressamların çatı ve tavan aralarında ömür tüketen kimseler olduğunu bilsek de bu meslekleri övücü bir dille anlatmalıyız.

Çocuğunuzun dengeli bir yaşama ihtiyacı vardır. Tek bir oyun oynayan veya tek bir alan içinde sıkışıp kalan çocukların bütün çalışma ve boş zamanlarını değişik alanlara yöneltmelerini istemeliyiz. Çocuk kafasını çalıştırdığı zaman bedenini de çalıştırmalı, değişik çocuk oyunlarına, etkinliklere katılmalıdır.

Çocuklarımızı tek yönlü kişiler olmaktan kurtarmak için değişik ilgi alanlarına yönlendirmeliyiz

Ailede çocuklardan bir tanesi üstün zekalı, diğerleri normal zekalı ise bu aile için özel bir problem vardır. Bu problem dikkatlice ele alınmazsa bundan hem üstün yetenekli çocuk hem de orta düzeydeki çocuk zarar görecektir. Diyelim ki bir ailenin iki kız çocuğu var. Bunlardan birisi üstün diğeri normal zekalı olsun. Üstün zekalı bu niteliğinden dolayı aile içinde daima okşanıp övülürse o şımarır, kendini beğenir daha açıkça sı “üstünlük duygusu” geliştirir. Diğer yandan normal zekadaki çocuk ise kendini küçük görür ve kendisinin değeri olmadığı kanısına kapılabilir. Buna benzer bir problemde anne ve babaların normal zekalı çocukların davranışları için tanıdıkları sınırsızlığa karşı üstün zekalılar için koydukları kısıtlamadan doğar.

Buda diğer kardeşleri gibi uluorta hareket edemeyen üstün zekalı çocuğun küskünlüğüne neden olur. Böyle durumlarda ana ve babaların tarafsız olmaları, normal zekalı çocukların da yaptıkları iyi işleri olanaklardan yararlanarak övmeleri; belirli bir ayırım yapmamaları gerekir. Çocukların olumlu yönde yetişmeleri için okulla işbirliği şarttır. Öğretmenin rehberliğinden, gerekirse bu konuda çalışmalar yapan eğitim kurumlarından da her zaman bilgi ve yardım sağlanabilir. Okuldaki etkinlikler evde de sürdürülmeli, çocuğun yetenekli olduğu alana yönelmesi sağlanmalıdır.

Bugün yaşama koşulları ve toplum idareleri yönünden dünyamız korkunç bir yarış içindedir. Üstün zekalı bilginlerimiz, buluşçularımız olmasaydı hayat sıkıntılı, güç ve anlamsız olacak, görüş alanımız oldukça sınırlı olacaktır. Her zaman ihtiyaç duyulan üstün zekaya yüzyılımızda daha büyük ihtiyaç vardır. Değerleri bulup ortaya çıkarmak, toplumun hizmetine sunmak önce siz anne ve babalara düşmektedir.

Çocuklar büyüyüp,olgunlaştıkça resimleri daha ayrıntılı oranlı ve gerçekçi olur. Her yaş dönemi resimlerinin belirgin özellikleri vardır. Kısaca onlara değinelim.
1-KARALAMA DÖNEMİ (1-4)YAŞ ARASI
Çocuklar bu yaşlar arasında gelişi güzel çizimler yaparlar. Resimler daha çok oyun amaçlıdır. Çizgiler,tren rayı vb. dir.
Karalama Örneklerinden bazıları şunlardır.
...
....... !!!
!!!!!!! ---------- /////////////////

2-ŞEMA ÖNCESİ DÖNEM (4-7) YAŞ ARASI
Üç yaş çocuğu tipik yuvarlak kafa çizebilir. İnsan çiz değince baş ve ayakları olan insan çizebilirler. Yüz hatlarını belirleyebilir. Dört yaş çocuğu kolları ve bacakları olan çöp adam çizebilirler. Beş yaşındaki çocuğunun yaptığı insan ve evler daha belirgin olmaktadır. Altı yaş çocuğunun yaptığı resimler de artık yavaş yavaş konuda vardır. Resimlerde yer zemini çizgisi mevcuttur. Resimlerde saydamlık da vardır. Örneğin ev çizimlerinde evin içindeki eşyalarında çiziliyor olması gibi.

RENKLERİN ANLAMLARI (4-7) YAŞ ARASI

Dört beş yaşlarındaki çocuklar genelde renk ayrımı yapmadan resmi boyarlar. Bu yaşlarda ana ve ara renkleri öğrenebilirler. Mutlu resimlerde genelde sarı renk, üzüntülü resimlerde genelde kahverengi renk daha ağırlıktadır. Unutulmamalıdır ki çocuk hangi rengi seviyorsa ,resimlerde ağırlık o renge doğrudur. Resimlerde ağırlık kırmızı renkse iddiacılığı ve saldırganlığı temsil eder. Pembe,sarı,turuncu......gibi sıcak renkleri seçen çocuklar sevecen,uyumlu,işbirlikçi......dir. Siyah,mavi,yeşil,kahverengi gibi soğuk renkleri seçen çocuklar, baskıcı aile ortamında yetişen iddiacı,çekingen,güçlükle kontrol edilen,uyumsuz,gerçek duygularını bastıran .... çocukları temsil edebilir.
3-ŞEMATİK DÖNEM (7-9) YAŞLAR ARASI
Resimler daha belirgin ve ayrıntılıdır. İlk bakışta resmin ne olduğu kolaylıkla anlaşıla bilinir . Resimler daha gerçekçidir. Resimde mekansal ilişki vardır. Çocuklar yer çizgisi kullanırlar. Yer çizgisi çocuğun kendisi ve çevresiyle olan ilişkinin boyutunu temsil eder. Bu dönemde kuşbakışı resim çizimleri ağırlıktadır.
4-GERÇEKÇİLİK DÖNEMİ (9-12)YAŞLAR ARASI
Bu dönemde resimlerde daha ayrıntılı çizimler ve gerçekçi bir yaklaşım görülür. Resim konularında kızlar ve erkekler arasında farklılıklar gözlemlenir. Kız çocukları daha çok bebek resmi,portreler,elbiseler...erkek çocukları ise araba,gemi,uçak...çizerler. Resimleri beğenmeme , aşırı hassasiyet ve kendini ifade güçlüğü görülür.
5-DOĞALCILIK DÖNEMİ(12-14)YAŞLAR ARASI
Nesneler orantılıdır. Resimler perspektiftir. Yakın çevrede gördüğü objelerin orantılarını,boyutlarını ve derinliklerini çizgileriyle yansıtmaya çalışır. Renkleri ise en iyi şekilde kullanırlar.

ZİHİNSEL YETERSİZLİĞİ OLAN ÇOCUKLARIN
RESİMLERİ

Resimlerde belirgin herhangi bir konu yoktur. Plansızdır. Yaşıtlarının resim özelliklerinden oldukça gerilik gösterir. Resim cılız ve ilkeldir. Çoğunlukla kağıda resim yerine çeşitli karamalar yaparlar. Ayrıntılar bulunmaz .Örneğin insan resmi çiz dediğimizde sadece sınır belirten bir çizgi çizilir.Gözler,ağız,burun vs. çizilmez.Ev çizdiğinde çatısı kapısı,bahçesi başka bir yere çizilir.Çocukta resimleri ters çizme sıklıkla karşılaşılıyorsa öğrenme güçlüğü çekebileceği düşüne bilinir. Örneğin ağaçların ters çizilmesi gibi.
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLARIN RESİMLERİ
Üstün kabiliyetli kişi diğer insanlardan farklı düşünebilme davranabilme kabiliyetine sahiptir. Resimlerde dikkati çeken ortak özellikler kısaca, akranlarından üstün bir performans göstermeleri, farklı kavramlar arasında mantıklı ilişkiler kurabilmeleri,gelişmiş hayal gücü ,çizilen figürlerin hareket halinde olabilmesi,renklerin genelde canlı olması kağıdın tamamının kullanılması gibi......
UNUTULMAMALIDIR Kİ
Çok güzel resim yapan çocuk zekidir,zeki çocuklar güzel Resim yaparlar DENİLEMEZ.

ÇOCUĞUN PSİKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİ
YANSITAN RESİMLER

OKUL FOBİSİ :Resimlerde aile bireyleri ağırlıklı olarak çizilir. Okul ,öğrenci resmi çizmek istemezler.Ev ve evde mutlu çocuk resimleri çizerler.Resimler saydamdır.
GÜVENSİZLİĞİ YANSITAN RESİMLER: Kağıdın tamamı kullanılmaz,boşluklar fazladır. Çizimler yarımdır. Küçük figürler çizme ve kağıdın bir bölümünü kullanma eğilimindedirler. İnsan figürlerinde el ve ayakların çizilmemiş olması güvensizliği ve çevreye uyumda yaşanılan güçlüğü,iletişim eksikliğini,paylaşım azlığını,kendinden başka insanlarla birlikte olmamayı,bencilliği de ifade etmektedir. Güvensiz çocuğun resimlerindeki çizgiler daha çok silik ve kesik kesiktir.
HİPERAKTİF ÇOCUKLARIN RESİMLERİ:Taşkın ve çok renkli resim çizerler.Gerilimli oldukları için genelde karalamayı tercih ederler ve resimleri hep yarım kalır. Çizdiklerinde ise resimleri çok büyük olur.
CİNSEL KİMLİK KARMAŞASI : Anne ve babaya aşırı yaklaşılması, zıt cinsel kimlikte çizimlerde yoğunlaşma, ev resimlerinde yatak odasının çizimi, etek giyen,çocuk emziren baba , ava giden sakal bırakan anne figürlerinin çizilmiş olması bize bazı ipuçları vermektedir.

AİLEDE İLETİŞİM KOPUKLUĞU VE PROBLEMLERİN OLDUĞUNU İFADE EDEN RESİMLER

Ailede iletişim kopukluğu ,aileyi konu alan resimlerde açıkça görülmektedir. Resimde aile üyelerinin birinin veya birkaçının eksikliği.. ,( annenin,babanın,kardeşlerin,aile içinde yaşayan diğer fertlerin hala,amca,dede,ninenin ..... çizilmemiş olması ) Aile fertlerini çizmeyi rededmesi,ebeveyn figürlerinin olmaması parçalanmış aileyi ,sevgi eksikliğini , Anne baba ve çocukların arasına nesnelerin yerleştirilmesi,aile bireylerinin arasına köprü , gökdelen evler ,yol, ırmak ,ağaçların................. çizilmesi, iletişim problemlerinin bir göstergesi olarak kabul edile bilinir.
Anne babanın çok büyük çocuğun çok küçük veya anne babadan birinin büyük diğerinin küçük çizilmiş olması ailede baskıyı aile fertleri arasında problemin olduğunu baskıcı ve otoriter tutumu,anne babanın çok abartılı çizimi onlara duyulan hayranlığı da temsil edebilir.
Resimde küçük kardeşin anne babanın elinden tutuyor olması ve diğer çocuğun çok uzaklarda çizilmesi veya hiç çizilmemiş olması,sevgi yoksunluğunu ,kardeş kıskançlığını ,kendisini yok saydığını, iç çatışmaların bir göstergesi olabileceği düşüne bilinir.

RESİMLERDE Kİ FİGÜRLERİN ANLAMLARI
İNSAN FİGÜRÜNDE Kİ KISIMLARIN ANLAMLARI

Büyük veya çok küçük kafanın çizilmesi zihinsel aktivite de problemlerin olduğunu,zihinsel geriliği ifade eder.
Vücudun organlarının çizilmemesi veya eksik bırakılması endişe duyulan,rahatsızlık hissedilen kısımları yansıtır.
Kolların abartılı çizimi aile içi ve çocuğa yönelik şiddeti, Kolların çizilmemesi ise güç ve kuvvetin azlığını,
Ağzın büyük veya küçük çizimi dil ve konuşma problemi Ağzın çizilmemesi iletişim problemlerini....
Gözlerin büyük çizimi merakı,boş ve anlamsız bakan gözlerin olması görme problemini ve görmeye bağlı öğrenme problemlerini...
Burunun abartılı çizimi astım ,bronşit vb. solunum yoluna bağlı problemlerin olduğunu...burunun çizilmemesi güç savaşını,güçsüzlüğü,desteksizliği..
Kulakların normalinden farklı ,büyük veya küçük çizimi işitmeye bağlı problemlerin olduğunu....
Ellerin çok büyük çizilmesi dayağı ,şiddeti,çalma eylemlerini,çok küçük çizilmesi ise güvensizliği,çevreye uyum güçlüğünü ....
Ayakların abartılı çizimi kendine olan güveni,küçük çizilmesi ise güvensizliği ve yardımsızlığı,
Cinsel organların çizimi saldırganlığı,aşırı endişeyi ve anne babayı çıplak görmüş olmayı temsil etmektedir.

EV FİGÜRLERİNİN YORUMLANMASI

Ev çocuğun duygusal yaşamının oluştuğu merkezdir. Evin saydam olarak çizilmesi,yaşamı canlılığı , içini göstermeyen duvarların çizilmiş olması ise karamsarlığı,yaşam ifadesinde ki güçlükleri,kendini anlatmakta karşılaşılan zorlukları ifade etmektedir.
Evlerdeki bacalardan yükselen kalın dumanlar aile için de yaşanılan kavgaları,çatışmaları ,sürtüşmeleri gösterir.
Yüksek binalar ve gökdelenler çocuktaki özlem ve komplekslerin ,gerginliğin yansımasıdır . Ezilme ve başkaldırı vardır.
Evlerden çıkan yollar rehberliğe ,yol gösterilmeye duyulan ihtiyaçtır.
Resimlerde, insan resimlerinin azlığı veya yokluğu sosyal ilişkilerde kopukluğu belirtir.İnsan figürünün çokluğu ise sosyal ilişkilerde ki gelişmişlik düzeyini belirtir.
Çizilen kuş resimleri özgürlüğe duyulan ihtiyaç hasrettir
Çizilen ağaçlarda meyve olması verimli olma isteği yeşil yapraklı ağaçlar canlılığı,solmuş yapraklı ağaçlar ve yaprak dökümü ölüm isteğini,ağaç köklerinin olması içgüdüye önem vermesi ve bağımlılık duygularını yansıtır.
Resimlerde çok bulut veya koyu renkli bulutların olması çözülemeyen problemleri ifade edmektedir.

ÇOCUK RESİMLERİNİN GENEL OLARAK YORUMLANMASINDA
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Çocuğun bize kendisini yansıtması ve olaylar hakkında duygu ve düşüncelerini ifade etmesinde,yalın bir anlatım aracı olan resmim önemi büyüktür. Resim etkinliğinin aynı zamanda sözsüz dili oluşturması ve bu yolla anlatımın kolay olması, yaşı ve kişilik özellikleri nedeniyle sözlü iletişim kurmakta güçlük çeken çocukları tanımada da önemli bir teşhis aracı olmasını sağlamaktadır.
Çocuk resimlerini yorumlarken ,dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır.
Tek resimden yola çıkarak yapacağımız bir değerlendirme bize hatalı sonuç verebilir. Çocuğun diğer resimlerinede dikkat etmeli ve toplu bir değerlendirme yapılmalıdır. Resim değerlendirmesine başlamadan önce.....Çocuğun genel tutum ve davranışlarını ,içinde yaşadığı
Psikolojik sosyo-kültürel ve ekonomik durum,arkadaşlarıyla kardeşleriyle ilişkileri,okul ve aile içi ilişkileri çocuğun yaşını,cinsiyetini,ailede kaçıncı çocuk olduğunu varsa uyum ve davranış sorununun türünü, ailesinin genel özelliklerini,okul başarısını,çocuk hakkındaki genel izlenim ve görünüm ,diğer önemli özellikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.
Resim aynı zamanda öğrenilen bir davranıştır. Resim çizmede öğretmen faktörü de önemlidir. Çocuklar resim çizmeyi kendi kendilerine,ailelerinden,öğretmenlerinden veya arkadaşlarından öğrenebilirler.
Konu seçimi yapmadan 'Hadi bakalım bize bir resim çiz' dediğimizde ,çocuk ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda içinde yaşadığı psikolojik duruma ve hayal gücünün de etkisiyle resim çizebilir .Serbest konu verdiğimizde çocuğun çizmiş olduğu resimdeki tema da çok önemli-dir .
Unutulmamalıdır ki, resim değerlendirilmesi projektif bir tekniktir.Yorumlar, yorumlayana göre değişkenlik gösterebilir.

-          Konusunu iyi bilmesi
-          Ses ve beden dilini iyi kullanabilmesi
-          Eğitim araç-gereçlerini iyi kullanabilmesi
-          Tüm öğrencilerin katılımını sağlaması
-          Değişik kişilikler ve öğrenme tarzlarına göre çeşitli öğretim teknikleri uygulayabilmesi
-          Eğitimde yeni gelişmelerden haberdar olması
-          Sürekli kendisini mesleki olarak geliştirmesi
-          Deneyim sahibi ve yetkili
-          Öğrencilerin konuyu kavrayıp kavramadığını kontrol etmesi ve tekrar yapması
-          Öğrencileri, meslektaşları, veliler ve üstleriyle iyi iletişim kurabilmesi
-          Derslerini mantık sırasına göre işlemesi
-          Dersini öğrencilerinin düzeyine inerek işlemesi
-          Müfredatı yetiştirmesi
-          Ölçme değerlendirme yapması
-          Verdiği derslerin başarısını ölçmek için öğrencilerinden dönüt alması
-          Yenilikçi olması vs..

1. Ara sıra ufak tefek disiplin olaylarını şakaya dönüştürün.
2. Eğlenceli durumlarda sınıfla birlikte gülerseniz sınıfı kontrol edemez hale gelmekten korkmayınız.
3. Öğrencinin hiç bir soru sormaksızın itaatkar davranmasının arzu edilir bir şey olmadığını biliniz.
4. Bir öğrenciyi uyarmanız gerekiyorsa bunu herkesin önünde yapmayınız.
5. Disiplin sağlamanın birçok öğretmenin iddia ettiği kadar önemli bir sorun olmadığını unutmayınız.
6. Bazen öğretmenlerin tutumu yüzünden de öğrencilerin disiplin kurallarına uymadıklarını aklınızdan çıkarmayınız.
7. Öğrencilerinizde kendi kendini disipline edebilme alışkanlığı geliştirmeye çalışınız. Kötü bir davranışın her şeyden önce kendi kişiliğine karşı bir saygısızlık olduğunu belirtiniz.
8. Unutmayınız ki öğretmenin sınıfta disiplin sağlamak için çok sert olması gerekmez.
9. Suçluyu bulamadığınız zaman tüm sınıfı cezalandırmaktan kaçınınız.
10. Disiplin problemlerine mani olmak, bir kere olduktan sonra onu düzeltmek için uğraşmaktan daha kolaydır.
11. Disiplin problemi sizi aşmadıkça başkalarına duyurmayınız.
12. Derhal önlem alınması gereken durumlarda ya da sınıfta ders yapmanız imkansızlaştığı hallerde idareye haber veriniz.
13. Sınıfta disiplini bozan bir davranış oluştuğunda tepkide bulunmadan önce biraz düşününüz.

Teşekkür ederim öğretmenim.Yazınız moral verdi.

Paranı ver, gönlünü ver selam ver, canını ver ama SIRRINI VERME!
Günlerini say, servetini say, büyüklerini say ama YERİNDE SAYMA!

Emek ver, kulak ver, bilgi ver ama hiç bir zaman BOŞ VERME!
Satıcı ol, alıcı ol, kalıcı ol, bulucu ol ama BÖLÜCÜ OLMA!
Eşini beğen, işini beğen aşını beğen ama KENDİNİ BEĞENME!
Fidan büyüt, garip doyur, çocuk besle ama KİN BESLEME!
Davet et, hayret et, affet, tövbe et ama İHANET ETME!
Hedefe koş, yardıma koş ama ORTAK KOŞMA!
Elini aç, gözünü aç, kapını aç ama AĞZINI AÇMA!
Okumaktan zarar gelmez, oku ama LANET OKUMA!
Rakibini geç, sınıfını geç ama GÜLÜP GEÇME!
Ev al, araba al, abdest al ama BEDDUA ALMA!
Zulmü devir, nefsi devir ama ÇAM DEVİRME!
Yaklaş, konuş, tanış ama UŞAKLAŞMA!
Doğrul, devril ama EĞRİLME!
Seslen, uslan ama YASLANMA!
İtil, atıl ama SATILMA!

Ders almayı bilene ne güzel bir hayat dersi.

amin

Harika..... Teşekkürler....

Keşke bütün aileler yukarıda sayılanları uygulayabilseler.

Teşekkürler öğretmenim...

İşitsel uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Dokunsal uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Çocuklar bilgisayarla ne zaman tanışmalı?

Öğretmenler zorlamalardan kaçınmalı HERKES öğrenebilir ama herkes aynı şekilde öğrenemez. Bir çocuğun öğrenme stilini belirleyip gerekli düzenlemeleri yaparak başarısı artırılabilir. Okullar açılmadan çocuğunuzun nasıl öğrendiğini keşfedin. Öğrenim Stili testi İstanbul'da Bilfen Okulları ile Ankara Maya Okulları'nda gerçekleştiriliyor. Bilfen İlköğretim Okulları Koordinatörü Nurşen Kayatürk, Bireysel Öğrenme Modeli adı altında yapılan test sonucunda ortaya çıkan özelliklere bakarak ailelerin çocuklarının başarısını arttırabileceklerini, bu konuda okul olarak onlara destek vereceklerini söyledi.

Görsel öğrenenlerin özellikleri

* Çalışmalarında harita, grafik, resim kullanmayı tercih eder.

* Şekilleri üç boyutlu düşünebilir.

* Yalnız çalışmayı tercih eder.

* Sessiz ortamda çalışmaktan hoşlanır.

* Dinleme aktivitelerini sevmez.

* Sözlü yönergeleri takip etmekte zorlanır; arka arkaya talimatta kafası karışır.

* Çalıştıkları masa ve oda düzenlidir.

* Kavramı gözünde canlandırır.

* Çalışırken renkli kalemlerle çalışmayı, önemli yerlerin altını çizmeyi sever.

* İsim ve olayları not alarak öğrenir.

* Görünüş ve kıyafetine özen gösterir.

Aileye öneri:

* Çalışırken masası dağınık bile gözükse kendine has bir düzeni olduğundan müdahale etmeyin. Çünkü bu durum çocuğunuz için bir düzendir ve çalıştığı konuyu hatırlamasına yardımcı olur. Unutmayın ki, tarihte parlak zekalarıyla ünlü pek çok zeki isim, aynı zamanda dağınıklıklarıyla da dikkatleri üzerine çekmiştir.

* Eğitim araçları arasında bulunan görsel materyallerden, değirlerine göre daha fazla etkilendiğinden televizyon ve bilgisayar onun için birer öğretim aracı olarak kullanılabilir. Ancak kullanım saati belirli olmazsa ve izlenen programlar konusunda seçici davranılmazsa bunlar onun için bir tuzak haline gelebilir.

* Ders çalışırken konu ile ilgili kavram haritası oluşturması ve kendine has resimli notlar alması başarısını destekler.

İşitsel uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Haberi Dinle

İLİŞKİLİ HABERLER

Öğrenmenin farklı çeşitleri var

İşitsel uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Dokunsal uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Çocuklar bilgisayarla ne zaman tanışmalı?

Öğretmenler zorlamalardan kaçınmalı DİNLEYEREK öğrenmeyi tercih eder. Sözel yönergeleri izlemekte başarılıdır. Kolay ezberler ve ezberlediklerini kolay hatırlar. Yabancı dilde başarılıdır. Çalışırken müzik dinlemeyi sever. Okumaktansa dinlemeyi tercih eder. Okurken dudaklarını kıpırdatır; okuma hızları düşüktür. Yazılıdan ziyade sözlü sınavda başarılı olurlar.

Aileye öneri:

* Dinlediği konuları, size anlatmasını isteyin. Okuma becerisini geliştirici çalışmalar yaptırın.

* Ödevlerini yaparken soruları sesli olarak tekrar etmesinin onun için yararlı olacağını anlatın. Çalışırken arka planda sözsüz müzik çaldığında onu engellemeyin.

Dokunsal uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Haberi Dinle

İLİŞKİLİ HABERLER

Öğrenmenin farklı çeşitleri var

İşitsel uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Dokunsal uyaranlarla öğrenenlerin özellikleri

Çocuklar bilgisayarla ne zaman tanışmalı?

Öğretmenler zorlamalardan kaçınmalı TAKLİT ederek, deneyerek, dokunarak öğrenmeyi tercih eder. Laboratuar ortamında öğrenmekten çok hoşlanır. Masa başında uzun süre oturamaz; çalışırken yere uzanır veya yatakta çalışır. Kısa periyotlarda ve hareket ederek çalışır. Yazım hatalarını çok yapar. Okumayı sevmez. Eşyalarının dağınık olmasından rahatsız olmaz.

Aileye öneri:

* Ders çalışırken küçük molalar verip yerinden kalkmasına ve hareket etmesine izin verin.

* Çalıştığı konuyu uygulamasına olanak sağlayın. En iyi yaparak öğrendiğini unutmayın. Zaman zaman ayakta çalışmasını sağlamak için, odasında ayaklı yazı tahtası bulundurun.

Yaşar Özay-Sabah

AFFETMENİN DAYANILMAZ HAFİFLİĞİ

Bir lise öğretmeni bir gün derste öğrencilerine bir teklifte bulunur: 'Bir hayat deneyimine katılmak ister misiniz?' Öğrenciler çok sevdikleri hocalarının bu teklifini tereddütsüz kabul ederler. 'O zaman' der öğretmen. 'Bundan sonra ne dersem yapacağınıza da söz verin' Öğrenciler bunu da yaparlar. 'Şimdi yarınki ödevinize hazır olun. Yarın hepiniz birer plastik torba ve beşer kilo patates getireceksiniz!' Öğrenciler, bu işten pek birşey anlamamışlardır. Ama ertesi sabah hepsinin sıralarının üzerinde patatesler ve torbalar hazırdır. Kendisine meraklı gözlerle bakan öğrencilerine şöyle der öğretmen:

-'Şimdi, bugüne dek affetmeyi reddettiğiniz her kişi için bir patates alın, o kişinin adını o patatesin üzerine yazıp torbanın içine koyun.'

Bazı öğrenciler torbalarına üçer-beşer tane patates koyarken, bazılarının torbası neredeyse ağzına kadar dolmuştur. Öğretmen, kendisine 'Peki şimdi ne olacak?' der gibi bakan öğrencilerine ikinci açıklamasını yapar:

- 'Bir hafta boyunca nereye giderseniz gidin, bu torbaları yanınızda taşıyacaksınız. Yattığınız yatakta, bindiğiniz otobüste, okuldayken sıranızın üstünde? hep yanınızda olacaklar.'

Aradan bir hafta geçmiştir. Hocaları sınıfa girer girmez, denileni yapmış olan öğrenciler şikayete başlarlar: 'Hocam, bu kadar ağır torbayı her yere taşımak çok zor.' 'Hocam, patatesler kokmaya başladı. Vallahi, insanlar tuhaf bakıyorlar bana artık. Hem sıkıldık, hem yorulduk?'

Öğretmen gülümseyerek öğrencilerine şu dersi verir:

-'Görüyorsunuz ki, affetmeyerek asıl kendimizi cezalandırıyoruz. Kendimizi ruhumuzda ağır yükler taşımaya mahkum ediyoruz. Affetmeyi karşımızdaki kişiye bir ihsan olarak düşünüyoruz, halbuki affetmek en başta kendimize yaptığımız bir iyiliktir.'